I ambtenaar

Christophe van der Maat is jonge ambtenaar van het Jaar 2012

Zojuist is Christophe van der Maat (gemeente Dordrecht) tot Jonge Ambtenaar van het Jaar 2012 gekozen tijdens het gelijknamige verkiezingsgala in de Nieuw Kerk te Den Haag. Tijdens het gala dat gepresenteerd werd door Victoria Koblenko ging de eindstrijd tussen vier gemeenteambtenaren. Daar werken dus de beste jonge honden.

Tijdens de finale ontdeed hij zich eerst van Harro Leegstra (gemeente Capelle aan den IJssel) en Stijn van Rooij (gemeente Tilburg). In een spannende head to head versloeg hij mijn Haarlemmermeerse collega Roxanna Schrama. Ondanks dat de jury Roxanna kwalificeerde als groeidiamant en een  bevlogen ambtenaar, redde ze het niet tegen Christophe.

Christophe kreeg zijn eerste prijs, de mandarijn, uitgereikt  uit handen van Medy van der Laan, de allereerste JAvhJ. Christophe mocht ook de publieksprijs in zijn achterzak steken.

Bezuinigingen(1): Waartoe zijn wij op aarde?

En dan wordt het ineens menens. Bij het bezuinigingspakket van € 56.000.000,- dat in je gemeente wordt gepresenteerd kiest het bestuur ervoor om de helft “uit de eigen organisatie” te halen. Op zichzelf niet zo’n gek idee: een terugtrekkende overheid betekent minder taken en minder taken betekent minder mensen nodig om die taken uit te voeren. Maar hoe zorg je ervoor dat de organisatie de mensen in de gemeente wel zo goed mogelijk kan bedienen?

De randvoorwaarden zijn prettig. De belangrijkste: “we hanteren geen kaasschaaf.” Bovendien wordt gekeken of bovenop de geplande vermindering van 200 FTE niet extra kan worden bezuinigd zodat ook nieuwe mensen de kans krijgen de organisatie in te stromen. Elke sector krijgt de opdracht om te formuleren wat de kern is van de werkzaamheden ofwel waartoe zij op aarde zijn. Aansluitend wordt een tweedaagse met managers georganiseerd die het werk/ de organisatie zo slim mogelijk moeten gaan inrichten.

Gelukkig worden medewerkers van de sector betrokken bij deze excercitie. Vandaag doken 5 collega’s een hok in om dat medewerkersproces vorm te geven. En wat was ik trots op deze koplopers. Met lef en volop “out of the box” durfden collega’s thema’s aan te dragen en verdergaande voorstellen op tafel te leggen. Er werden scenario’s aangeleverd waarbij de eigen structuur niet werd ontzien. Je organisatieeenheid is geen doel op zich maar een middel om die dingen te doen die goed zijn voor de mensen in de gemeente. En misschien zijn er wel betere en efficiëntere manieren om die vraag te bedienen.

In dit soort processen heb je er ook helemaal niets aan om op de rem te trappen. Met alleen op de rem trappen kom je geen millimeter verder. En ongetwijfeld zullen we in dit proces de “op de remtrappers” gaan zien. Ik ben ervan overtuigd dat de “op de remtrappers” hier bakzeil gaan halen. Nee zeggen zonder een handreiking te doen hoe het dan wel moet of nee zeggen en daarbij anderen de kastanjes uit het vuur laten halen, dat wordt door modern management niet meer geaccepteerd. Oude reflexen zijn tandeloos geworden. Als je het hoofd vrij durft te maken, dogma’s los te durft te laten en nieuwe wegen durft te bewandelen, dan kun je met de vingers aan de knoppen van het proces invloed uitoefenen. Ik ben dat aan het doen en dat voelt goed.

Het verloop van dit proces leest u hier de komende weken. Daarbij dan ook meer over de “remtrapper”, de “koploper”, de “manager”, de “bestuurder” en vele anderen. Welke rol spelen zij? Wat willen zij en waarom willen ze dat? Hoe kun je het beste met ze omgaan?

Ik ben woedend!

Ik ben eigenlijk niet zo vaak boos en woedend ben ik zelden, maar toen ik gisteren het nieuws van zaterdagavond las, werd ik dat wel. In Kollum werd namelijk één van onze geüniformeerde collega’s door een grote groep cafébezoekers het ziekenhuis in geslagen, in Bergeijk omsingelden 100 stoere jochies twee van onze collega’s in hun politieauto toen ze een 18 jarige knaap wilden afvoeren en in Bolsward werden twee collega’s belaagd door een grote groep jongeren. Zomaar een zaterdagavond, waarop collega’s van ons in elkaar geslagen worden door opgeschoten pubers, dronken cafébezoekers en stoere meelopertjes.

Het lijkt al bijna normaal te zijn tijdens de wekelijkse stapavonden. Google eens op ‘Geweld tegen hulpverleners’ en je schrikt van het aantal hits dat gevonden wordt. Ik heb er de afgelopen jaren in blogjes al meerdere keren mijn afschuw over uitgesproken en dat blijf ik doen, want ik kan en wil er niet aan wennen!

Ook Den Haag liet zich niet onbetuigd de afgelopen jaren. Opeenvolgende ministers van Binnenlandse Zaken lieten actieprogramma’s en handreikingen opstellen, voerden strafverdubbellaars en verdriedubbelaars in, voorzagen ambulances van camera’s en maakten het makkelijker om schade op daders te achterhalen.
Ambulancezorg Nederland en een Veiligheidsregio publiceerden onlangs zelfs een game ter preventie van agressie tegen ambulancepersoneel. SIRE tenslotte startte de actie ‘Handen af van onze hulpverleners’ en riep ons op de petitie te tekenen. Read the rest of this entry »

Mag ik met de bestuurder praten?

Het is nog vakantie. Het nieuwe jaar is net begonnen en die twee weken vrij bevallen me goed. Even bijtanken. In de eerste week van januari was er een eerste nieuwjaarsreceptie georganiseerd door de gemeenteraad en het college van B&W. Het was er druk: actieve buurtbewoners, bedrijfsleven, onderwijs, Tweede Kamerleden (waarom schrijven ze dat met een hoofdletter?), woningbouw, media, echt alles liep er rond. Het borrelde en er werd genetwerkt.

Ik wilde “mijn wethouder” eens bijpraten over een aantal ontwikkelingen in het werk en we hadden afgesproken dat tijdens deze receptie even te doen. Natuurlijk kwam daar niets van terecht want iedereen klampte de wethouder aan en ook ik kwam zoveel bekenden tegen dat een gesprek van een kwartier een bijzonderheid was. Social media is dan echt fantastisch. Ik twitterde over de receptie en dat ik niet was toegekomen aan het gesprek met de wethouder. Zij reageerde direct met de mededeling dat we dat dan maar moesten inhalen.

Een dag later zaten we samen aan een drankje in een grand café in de stad. In ruim een uur kwamen de lokale politieke ontwikkelingen voorbij, de ambtelijke structuren en de stroperigheid, out of the box denken, “de juiste mensen op de juiste plek”, wenselijkheid versus werkelijkheid en nog veel meer. Ik vind dit altijd nuttig bestede tijd ook al heb ik vakantie en zal ik dit uur niet schrijven als werktijd.

Maar de vraag is of iedereen zit te wachten op dergelijke gesprekken. Ik ben een ambtenaar die zich beweeegt op het snijvlak van beleid en uitvoering. De dagelijkse werkelijkheid verhoudt zich niet altijd tot geschreven beleid. Vindt mijn baas het wel prettig dat ik praat met de wethouder en in die gesprekken de dagelijkse praktijk op tafel leg? En wat vindt mijn directeur daar dan weer van? Die wethouder is blij met de input die ik kan geven en zegt dat “we dit vaker moeten doen”.

Wat vind jij? Wat durf jij? Ga je als je de kans krijgt in gesprek met je bestuurder? Zeker als je off the record de kans krijgt om het over meer zaken te hebben dan alleen jouw eigen dossier? En als je dat wel doet, hoe leg je dat dan uit aan je direct leidinggevende? Is jouw leidinggevende een controlfreak die jouw gedrag naar het bestuur met argusogen bekijkt of laat jouw leidinggevende je de ruimte en maakt hij/ zij daar zelfs gebruik van?

Ik ben benieuwd of de lezer van dit weblog hier ervaring mee heeft en of ik tips kan geven of krijgen waardoor de lezer meer houvast kan krijgen hoe hier mee om te gaan. Mag ik met de bestuurder praten?

Welkom nieuwe blogger I ambtenaar: René Kerkwijk

In mijn vorige lustrumblog riep ik jullie terloops op om mee te bloggen op deze site. Tot mijn blijdschap reageerde één van jullie daarop. En niet zomaar iemand, maar René Kerkwijk. Hieronder stelt hij zich aan jullie voor.

“Als je je voorneemt om regelmatig als blogger een bijdrage op een website te leveren, dan is het wel zo aardig om jezelf ook even voor te stellen. Zo hebben mijn ouders het me immers ooit geleerd. Sinds vier jaar mag ik mij ambtenaar noemen en dien ik meestal met veel plezier de publieke zaak. Van huis uit ben ik psychiatrisch verpleegkundige en ik heb het in de zorg een kleine 20 jaar volgehouden. Daarnaast ben ik 11 jaar gemeenteraadslid geweest in Eindhoven. Voor velen was de verbazing dan ook groot toen ik in diezelfde gemeente ambtenaar werd. Gebiedsgericht werken, daar mocht ik me mee bezig houden, een tak van sport waar ik me als politicus nadrukkelijk mee had bemoeid.

Read the rest of this entry »

Eerste lustrum I ambtenaar!

Vandaag exact 5 jaar geleden ben ik I ambtenaar gestart omdat ik vond dat ons imago wel een positieve boost kon gebruiken. Ik was en ben nog steeds trots op mijn werk voor de publieke zaak en wilde daar best volmondig voor uitkomen. Allereerst via de community op Hyves. Dat bleek een gouden zet en we groeiden mede door een fikse ruzie goed gesprek met mijn Amsterdamse collega’s tot een gemeenschap van bijna 3500 ambtenaren. Door de opkomst van Facebook en Twitter en de grote ontHyving die dat met zich meebracht, is de community inmiddels geslonken tot bijna 2500 leden.

Omdat Hyves toen nog redelijk beperkte mogelijkheden had, startte ik eind 2007 deze weblog. Het gaf mij de mogelijkheid om mijn kritische blik op de overheid en ambtenaren in het bijzonder te ventileren. Wel op een positieve en hopelijk humoristische wijze. Mijn eerste kattebelletje ging over onze favoriete bezigheid. Mijn laatste over de foutste ambtenaren van 2011.

Voor bloggen heb je tijd en inspiratie nodig. Omdat het mij daaraan ontbrak stapte ik over op het microbloggen. Daardoor is het veel gemakkelijker en vooral ook leuker om op de hoogte te blijven van wat er zoal speelt in de publieke sector en met individuele collega’s in Nederland en België. Voel jij je geroepen het (ambtenaren)volk toe te spreken via mijn blog? Laat het even weten, want medebloggers zijn altijd welkom!

Wie jarig is moet natuurlijk trakteren, zeker als het een lustrum betreft! Daarom geef ik leuke goodies weg aan diegene die de leukste ambtenarengrap onder deze blog weet te posten. De drie leukste krijgen een I ambtenaar goodiespakket. En omdat het ons eerste lustrum is geef ik ook nog een restpartijtje I ambtenaar T-shirts weg. Zo rol ik.

Laat ik zelf maar het goede voorbeeld geven…..Waarom heeft iedereen toch wat tegen ambtenaren? Ze doen toch niets.

UPDATE  (4 jan) 

Na een urenlange vergadering, opschalen, klankborden en evalueren zijn we tot een gouden middenweg oplossing gekomen. Jurian, René en S. Kouwenhoven winnen het I ambtenaar goodies pakket. Connie, Karin, Hans en Peter winnen zo’n fantastisch I ambtenaar T-shirt. Alle winnaars hebben inmiddels bericht gekregen.

Over de uitslag kan uitvoerig worden gecorrespondeerd.

De foutste ambtenaren van 2011

Aan het einde van het jaar worden we gebombardeerd met lijstjes van de mooiste lichtpunten, beste bestuurders, beste bazen en natuurlijk de beste jonge hond. Leuk natuurlijk om al die glorieuze momenten te herbeleven, maar worden wij daarop afgerekend door Henk en Ingrid? Nee, natuurlijk niet. Wij worden afgerekend op de rotte appels die onze mooie fruitmand infecteren. Terecht of niet, wij zijn zo goed als onze zwakste schakel. Daarom presenteer ik hier het jaaroverzicht met de foutste ambtenaren. Ter leering ende vermeack.

Read the rest of this entry »

Lekkende ambtenaren zijn foute ambtenaren

De afgelopen dagen ontstond er de nodige commotie over 10 van onze collega’s, die in het NRC anoniem uit de school klapten over het, in hun ogen, ondiplomatieke optreden van minister Rosenthal van Buitenlandse Zaken. Niet alleen zijn optreden op het internationale politieke toneel wekt wrevel, ook zijn anti-hiërarchische opstelling binnen het departement kan op weinig instemming rekenen. Toen de minister vervolgens van zich afbeet bij Buitenhof, waren de rapen gaar. De oppositie en andere tegenstanders van het regeringsbeleid maakten dankbaar gebruik van het voorzetje dat enkele van onze collega’s hadden gegeven.

Wat mij opviel in de discussie over dit onderwerp was dat er twee kampen zijn. Het ene kamp vind onze anonieme collega’s klokkenluiders, die geprezen dienen te worden voor het ventileren van hun mening. Vrijheid van meningsuiting zou volgens hen immers ook voor ambtenaren gelden. Het andere kamp, dat veel kleiner is, beschouwt onze collega’s vooral als lekkende ambtenaren, die de vuile was buiten hangen. Tot welk kamp ik mijzelf reken, moge duidelijk zijn gezien de titel van dit blog. Ik zal ook uitleggen waarom ik het met de minister eens ben als hij zegt dat… “het niet past in politiek-ambtelijke verhoudingen dat ambtenaren zich anoniem met de pers verstaan over zaken die het departement betreffen.”

Om een goed oordeel te kunnen vellen heb ik de Dikke van Dale er eerst maar eens bijgepakt. Daar staat bij klokkenluider het volgende omschreven:

klok·ken·lui·der; … iemand die op zijn werk heersende misstanden in de openbaarheid brengt

Onder misstanden wordt verstaan:

mis·stand; … iets verkeerds; wantoestand

Read the rest of this entry »

Waarom ik niet staak

Vandaag is dag 7 van de staking tiendaagse die vakbond Afvakabo FNV heeft uitgeroepen voor betere CAO’s voor ambtenaren bij onder andere het Rijk, sociale werkplaatsen, welzijnswerkers en bij mijn beroepsgroep, de gemeenteambtenaren. Voor die laatste categorie zijn de onderhandelingen daarover met de VNG in juni spaak gelopen. Precies op het moment dat onze vorige CAO (2009-2011) afliep.

Ondanks dat die vorige CAO tot stand kwam op het moment dat we midden in de kredietcrisis verkeerden hebben de onderhandelaars er toen naar mijn idee toch een pareltje uit weten te slepen.  Voor wie het niet gemerkt heeft op zijn of haar loonstrookje,  we ontvingen vorig jaar eenmalig 1,5 procent van ons jaarsalaris en onze eindejaarsuitkering van vorig jaar en dit jaar zijn beiden met 0,5 procent verhoogd. Daarnaast steeg ons salaris dit jaar met 0,5 procent en werd de bodem in de eindejaarsuitkering voor laag betaalden meer dan verdubbeld.  Niet slecht in tijden van crisis vond ik toen en nu nog steeds.

Inmiddels zijn we een jaar later en heeft de VNG ons een eindbod gedaan dat door maar liefst 87% van de leden van Afvakabo FNV is afgewezen.  Mind you, de Afvakabo FNV is niet zomaar een marginaal vakbondje, meer dan een derde van alle ambtenaren is daar lid van!  Daar waar gemeente CAO’s anders op een klein deel van mijn interesse kunnen rekenen, wakkerde deze oorwassing van mijn collega’s mijn nieuwsgierigheid erg aan en besloot ik het eindbod maar eens door te lezen.

Samengevat is ons 1% structurele loonsverhoging per 1 april 2012 en een loopbaanbudget van 500 euro per jaar vanaf 1 januari 2012 aangeboden. Belangrijke voorwaarde voor de VNG is dat hun voorstel voor de leidraad als eindtekst wordt geaccepteerd. De leidraad is een handleiding voor de wijze waarop de uitdagingen van de sector in deze tijd van bezuinigingen gezamenlijk opgepakt moeten worden.

Read the rest of this entry »

De 24-uurs ambtenaar

Gisteren verscheen op re.Public onderstaande blog van Gidion Peters., die we jullie niet willen onthouden omdat wij er in figureren  wij ons er in herkennen.

Onlangs had ik een kleine tweetwisseling met @iambtenaar. Hij vroeg afgelopen zaterdagochtend wie er aan het werk was. Toevallig was ik al aan de slag, en wierp @iambtenaar toe: ‘Je bent 24-uurs ambtenaar of niet ’. Waarop ik terug kreeg: ‘ Ik ben 24/7 ambtenaar, maar ik werk niet 24/7 voor de publieke zaak ’. En daarmee zwengelde hij een actuele discussie aan: wanneer mag er een beroep worden gedaan op de moderne ambtenaar en welke impact mag de publieke zaak hebben op de werk-privé verhouding?

Het is duidelijk tegen welke achtergrond deze discussie plaatsvindt. Het klassieke beeld (waar ook @iambtenaar tegen strijdt) is dat van de ambtenaar die iets over negenen binnenkomt en iets voor vijf uur de deur achter zich dichttrekt. Met een sinds 1997 wettelijk gemaximeerde 36-urige werkweek kan er ook niet veel meer van de ambtenaar worden verwacht. Velen weten echter dat de realiteit anders is, en dat het werk vaak meer van de ambtenaar vraagt dan de uren die ervoor staan. Ook als de duisternis is gevallen, kun je bij veel overheidsgebouwen nog lichtjes zien branden. Read the rest of this entry »