Positief kritisch over ambtenaren

Gastblog Joost Eerdmans

juni 8th, 2008 Posted in Gastblog

Drs. Bernard Johannes EerdmansAfgelopen koninginnedag liep ik Joost Eerdmans tegen het lijf. Voor wie hem niet kent, hij was voormalig kamerlid van de LPF. Hij heeft ook nog een tijdje columns geschreven voor GeenStijl en BNR. Tegenwoordig is hij manager public-affairs bij Deloitte.

Opvallend waren zijn vaak pittige uitspraken over onze beroepsgroep. Zeker gezien het feit dat hij zelf ambtenaar en daarnaast oprichter en voorzitter van FUTUR is geweest. Juist hierom heb ik hem uitgenodigd in het hol van de leeuw te komen en een column te schrijven voor I ambtenaar. Helaas moeten we het wel met wat oudere collumn doen, aangezien zijn huidige werkgever hem gevraagd heeft geen publieke standpunten in te nemen. Zijn collumn sluit in ieder geval aan op een eerdere blog van mijn hand.

Spookambtenaren spelen mikado: wie het eerste beweegt is af

Sorry, heb me verslapen! zegt een ambtenaar tegen zijn baas. Die zegt: “Doe je dat thuis ook al.” De ambtenaar blijft in de ogen van het publiek natuurlijk een trage, tegenwerkende, koffiedrinkende arbeider en het is gewoon leuk om daarmee de spot te drijven. Dat zal pas overgaan als de overheid een moderne, dynamische en aantrekkelijke werkgever wordt. Daartoe zal zij dramatisch anders met haar werknemers moeten durven omgaan dan nu het geval is. De gelikte commercials van de overheid mogen dan creatief en uitdagend zijn, maar ze geven een vals beeld. Als de deuren van de betonnen kolos achter je rug zijn dicht gevallen blijk je meestal overgeleverd te zijn aan vergadertijgers en parafenmarathons.

Veel van de starheid en de uitzichtloosheid in het ambtenarenbestaan vindt zijn oorsprong in de Ambtenarenwet. Die wet is een product van het kabinet De Geer uit 1929 – waar de opa van onze Piet-Hein Donner nog in zat – en is sindsdien nauwelijks aangepast. Deze wet maakt van de ambtenaar een vogel in een gouden kooi.

Een pregnante onderbouwing van deze stelling vinden we in het fenomeen spookambtenaren. Neem de fameuze flexibele arbeidsreserve van het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Daar wisselen elk jaar zo’n 500 mensen van baan. Probleem is alleen dat niet iedereen die wisselt ook weer op een andere plek terecht kan komen. Degenen die overschieten, zo’n zeventig naar verluidt, mogen achter de geraniums thuis rapporten gaan lezen tot de volgende stoelendans. Het pijnlijke is dat we het bij deze spookambtenaren niet over startende beleidsmedewerkers hebben maar over mensen in schaal 14, 15 en 16, de ambtenaren die ons dus een vermogen kosten. Omdat we niet willen dat deze mensen worden aangezet om met behoud van hun salaris elders binnen de overheid capaciteitsproblemen op te vullen, bijvoorbeeld in ziekenhuizen of verpleeghuizen, zitten ze dus zomaar een jaar thuis te niksen. Precies dat ouderwetse Ambtenarenrecht – en vooral ook de speciale ambtenarenrechter – is de oorzaak van dit spookfenomeen.

Je zou in mijn ogen als overheidsdirecteur gewoon tegen een ambtenaar moeten kunnen zeggen: jij kan typen en je hebt financiële kennis? Hier heb ik nog een verzorgingshuis wat jouw kennis heel goed kan gebruiken! Nu vindt zo’n ambtenaar zich onheus bejegend en stapt naar de ambtenarenrechter die elke iets te ruwe beweging van de overheid afstraft. Als je het mij vraagt zijn er bij dit spel twee verliezers: de overheid die capaciteit niet kan inzetten waar dat nodig is en de ambtenaar die niet gestimuleerd kan worden zijn carrièrepad even te verlaten.

Het afschaffen van de Ambtenarenwet kan een einde maken aan deze lose-lose situatie. Breng ambtenaren gewoon onder het burgerlijk recht net als iedere ander werknemer zodat zij die goed presteren carrière kunnen maken en ambtenaren die er bewust met de pet naar gooien kan vriendelijk worden verzocht een andere invulling aan hun leven te geven.

  1. 3 Responses to “Gastblog Joost Eerdmans”

  2. By Alex on aug 17, 2008

    Your blog is interesting!

    Keep up the good work!

  1. 2 Trackback(s)

  2. feb 24, 2009: I ambtenaar » Blog Archive » Siebren v/d Berg = Jonge Ambtenaar v/h Jaar
  3. jan 10, 2011: Tweets that mention I ambtenaar » Blog Archive » Gastblog Joost Eerdmans -- Topsy.com

Post a Comment