Positief kritisch over ambtenaren

Niet onwettig, wel onwenselijk

februari 18th, 2013 Posted in Foute ambtenaren, Opinie

vrouwe_justitiaMet deze woorden gaf Femke Halsema aan dat de bestuurders en toezichthouders van onderwijsinstelling Amarantis geen strafbare feiten hebben gepleegd, maar moreel fouter dan fout zaten.  Hoe jammer ik het ook vind dat hun wangedrag zeer waarschijnlijk geen strafrechtelijke gevolgen heeft, leg ik me neer bij de beperkingen van de Nederlandse rechtstaat.

Afgelopen dinsdag werd mijn rechtsgevoel wederom sterk aangetast door deze blog op een website die vernoemd is naar het artikel in de Grondwet die onze vrijheid van meningsuiting garandeert. Niet zozeer vanwege de discussie over de oorzaken van het opwarmen van de aarde, of de invloed van de overheid daarop, maar vanwege deze teksten aan het einde van het blog:

“Als u een belastingambtenaar tegenkomt op een verjaardag of anderszins, doe me dan een lol. Sla ze op hun muil. Dit soort inzamelaars werd als meelopers in Neurenberg al veroordeeld tot de doodstraf: ze weten dat ze iets verkeerds doen, maar doen het toch omdat ze er zelf beter van worden. Bent u zelf ambtenaar? Schiet u zelf af. Daar begint het mee: alle meelopers opruimen. Werkt beter dan een staatsgreep.”

Natuurlijk ben ik gewend aan het eeuwige gezeur in de media in internetfora en in de politiek over onze werkethiek, vakantiedagen en ons salaris, maar dit raakte me omdat hier in mijn ogen opgeroepen wordt tot geweld tegen ons. Normaal gesproken negeer ik dit soort debielen of probeer ik ze met humor wat nuance bij te brengen, maar nu kon ik dat niet omdat voor mij een grens werd overschreden.

In de Huisregels van die website staat nota bene het volgende:

“Kortom, iedereen heeft het recht om te reageren op artikelen geplaatst op deze site. Vrijheid van mening wil dus niet automatisch zeggen dat men het recht heeft om  onbeschoft te reageren op deze site.”

Als de beheerder(s) dit al niet als onbeschoft bestempelen, zegt mij dat genoeg over de content van de site en de content van haar beheerders. Ik plaatste daarop dit bericht op twitter, dat een aantal keer geretweet werd. Daardoor kwam ik in contact met een collega ambtenaar bij de Belastingdienst, die ook vond dat dit niet kan. Hij vroeg een preventiemedewerker bij de belastingdienst of hier wat tegen gedaan kon worden en die nam weer contact op met de politie.

Het onderzoek spitste zich toe op de vraag of er sprake is van bedreiging of van opruiing? Daaruit volgt dat de oproep om ambtenaren van de Belastingdienst ‘op hun muil’ te slaan geen strafbare bedreiging is, omdat daarvoor zware mishandeling nodig is. Wanneer de mishandeling niet ‘eenvoudig’ is en er opzettelijk zwaar lichamelijk letsel wordt toegebracht, wordt gesproken van zware mishandeling. Er is sprake van zwaar lichamelijk letsel wanneer er na de mishandeling ziekte zonder uitzicht op volkomen genezing is en wanneer er voortdurende ongeschiktheid voor ambts- of beroepsbezigheden bestaat. Afgezien van het soort bedreiging zal de rechter ook in overweging nemen in hoeverre iemand zich werkelijk bedreigd voelt. Jurisprudentie op dit vlak wijst uit dat er in dit geval geen sprake is van een strafbare bedreiging. Aangifte van bedreiging heeft dus geen zin.

Hoe zit het dan met opruiing? De auteur roept immers op om medewerkers van de Belastingdienst te slaan. Artikel 131 Wetboek van strafrecht zegt hierover het volgende:

“Hij die in het openbaar, mondeling of bij geschrift of afbeelding, tot enig strafbaar feit of tot gewelddadig optreden tegen het openbaar gezag opruit, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste vijf jaren of geldboete van de vierde categorie.”

De vraag is in hoeverre er opgeroepen wordt dat ook echt te doen. In een rechtszaak zal de verdachte waarschijnlijk zeggen dat hij het zo niet bedoeld heeft en het is aan de Officier van Justitie om te bewijzen dat hij werkelijk wilde dat het Nederlandse volk de medewerkers van de Belastingdienst te lijf zou gaan. Dat mondt waarschijnlijk uit in een welles-nietes discussie. Conclusie van de preventiemedewerker is dan ook, na overleg met de politie, dat aangifte doen op zich niet nutteloos is, maar dat er weinig kans is dat het uiteindelijk vervolgd zal worden.

Ik begrijp nu hoe Femke zich gevoeld moet hebben tijdens de presentatie van het rapport van de naar haar genoemde onderzoekscommissie. Je weet dat je het morele gelijk aan je zijde hebt, maar de kans om dat strafrechtelijk te verzilveren is vrij klein. Ik leg mij daarom hier bij neer, met tegenzin.

  1. 3 Responses to “Niet onwettig, wel onwenselijk”

  2. By Davied on feb 18, 2013

    Maarten, goed dat je het hebt uitgezocht. Het gaat hier immers niet om een volledig theoretische, juridische discussie. Behalve oproepen tot geweld tegen ambtenaren en publieke dienders staat de krant immers regelmatig vol met mensen die de daad bij het woord voegen, zoals recentelijk in Almelo. Het feit dat er geen direct verband is, wil niet zeggen dat we het moeten laten gebeuren. Goed dat je hen erop hebt aangesproken.

  3. By Willem Geldof on feb 18, 2013

    Gelukkig zijn de meeste ambtenaren zo verstandig om in dit soort gevallen de koninklijke weg te volgen.

  4. By Henny Eekhof on feb 19, 2013

    Natuurlijk moeten ambtenaren niet klakkeloos in elkaar geslagen worden. Wel moeten ambtenaren er kennelijk toe gedwongen worden na te denken of geleidelijk aan hun werk ethisch nog verantwoord is. Dat is het maar al te vaak totaal niet.

    Een goede kennis van mij werd onaangenaam getroffen door een faillissement: de omzet liep plotseling scherp terug en de bank zegde het vertrouwen in de onderneming op. De curator die vervolgens was aangesteld, pikte iedere maand keurig netjes de zorgtoeslag in, maar liet 6 rekeningen van de ziektekostenverzekeraar onbetaald. Na opheffing van het faillissement kwam voor de –inmiddels steuntrekkende- voormalig ondernemer de vervelende aap uit de mouw. Het College voor de Zorgverzekering stuurde hem een brief dat hij ‘wanbetaler’ was geworden én dat in het vervolg de ziektekostenverzekering werd geïnd door het CJIB, die daarvoor € 40,= per maand in rekening bracht.

    Die ambtenaren van het CJIB hebben nog niet geknipperd met hun ogen, maar verkopen desnoods de hele inboedel om aan het geld te komen. Omdat het CJIB namens particuliere verzekeringsbedrijven geld uit wanhopige mensen zoals deze voormalig ondernemer persen. Het interesseert ze namelijk geen barst, als ze zelf hun geld aan het eind van de maand maar krijgen.

    Bent u zo’n ambtenaar die dergelijke rekeningen verzendt zonder ook maar over oorzaak of gevolg na te denken? Bent u zo’n ambtnaar op het Gemeentelijke Stadhuis, die zonder te knipperen met zijn of haar ogen de opgepompte WOB nota’s verstuurt namens een Gemeente die haar plantsoenen met dat geld een fraaier aanzien geeft dan de betalende burger zich ooit zal kunnen veroorloven? Bent u de ambtenaar op één van die Waterschappen, waar jaarlijks het budget wordt verhoogd t.b.v. paleizen, luxe afvloeiingsregelingen en het ‘nieuwe werken’ en dat budget vervolgens klakkeloos en zonder nadenken deelt door de te belasten hectares? Werkt u mee als ambtenaar aan deze ‘maatschappij die we met zijn allen staan te maken’ en waar benzinepomp en leveranciers van huis-energie ordinaire belastingkantoren zijn geworden? Bent u de ambtenaar die zo nodig het strafkamp gewapend bewaakt, waar degenen die het verdommen om het hele criminele gezelschap met hun herverdelingscircus nog langer te betalen desnoods worden opgesloten, tot de dood er op is gevolgd of er betaald is?

    Dan zou ik me nog eens achter de oren krabben.

Post a Comment