Positief kritisch over ambtenaren

Nationale Huisstijlpolitie

augustus 9th, 2013 Posted in @ the office

Ik heb op dit moment vakantie. Lekker relaxen in onze eigen tuin met dit mooie weer. Ik heb daardoor genoeg tijd (en zin gevonden) om weer eens een blogje te schrijven. Inspiratie genoeg. Zo roomde ik van de week twitter af op zoek naar interessante berichten over ambtenaren en kwam ik deze tweet tegen:
tweet1

Omdat ik wel vaker niet gefundeerde opmerkingen over ambtenaren tegenkom op internet verzocht ik om een screenshot, waaraan al gauw werd voldaan:

tweet2

 

Ik plaatste hierop het volgende verzoek aan mijn collega’s in den lande:
tweet3

Dit ontlokte, naast de nodige retweets, ook leuke discussies op en gaf  mij de inspiratie voor deze blog. Want hoe zit het eigenlijk met de spelregels hieromtrent?

Mijn werkgever heeft huisstijlrichtlijnen opgesteld voor alle medewerkers en vormgevers/communicatiebureaus die in opdracht van haar werken. Daarmee wordt geprobeerd de identiteit van de organisatie uit te dragen, wat tot duidelijkheid en herkenbaarheid voor onze ‘klanten’ moet leiden en de medewerkers dient te binden. De richtlijnen zeggen iets over het logo, de kleurstelling, het grid en lettertypes. Voor correspondentie (zowel intern als extern) en officiële stukken dient Arial (lettergrootte 10, interlinie 14 punten) gebruikt te worden. Titels mogen iets groter (grootte 12) en vetgedrukt. Verdana (grootte 10) is de standaard voor inter- en intranet teksten en in e-mail dient Arial (grootte 10) gebruikt te worden. Univers is leidend bij drukwerk. Voor lange teksten, bijvoorbeeld voor rapporten en jaarverslagen, wordt Garamond gebruikt voor de platte tekst en Univers voor de rest.

Maar hoe zit het bij andere overheidsinstellingen? Een korte Googletocht bracht me tot het inzicht dat het bij het Rijk goed, want centraal, geregeld is voor circa 120 organisaties. Het motto verschilt niet zoveel van de gemiddelde overheidsdienst, met steekwoorden als herkenbaarheid, eenduidigheid en toegankelijkheid. Het Rijk heeft er een speciale website voor in de lucht. Ze geeft zelfs een digizine uit, alhoewel ik daar maar één uitgave van heb kunnen vinden. Gelukkig staat de huisstijlpolitie van het Rijk wel open voor suggesties. Zo werd het lettertype van de verkeersborden van Rijkswaterstaat aangepast omdat ze in sommige gevallen niet goed leesbaar waren.

Ook de provincies hebben hun zaakjes qua richtlijnen redelijk goed op orde lijkt het. Zo heeft de provincie Overijssel een uitgebreide handleiding met achtergronden en voorbeelden op haar site staan, net als de provincie Noord-Brabant. Bij de provincie Zuid-Holland vond ik wel informatie over het gebruik van haar logo, vlag en wapen, maar niet over lettertypes en dergelijke. Dat wil niet zeggen dat die er niet is, maar het lijkt niet openbaar beschikbaar te zijn.

Op gemeenteniveau zijn er verschillen. Een goed voorbeeld vind ik de gemeente Leiden, die alles overzichtelijk en helder communiceert. Ook de gemeente Amsterdam, Rotterdam en Utrecht hebben hun zaakjes op orde. De gemeente Rotterdam heeft zelfs een richtlijn voor een afwezigheidsassistent. Dat die nodig is, toonde ik al eerder aan.  Mijn eigen werkgever, de gemeente Haarlemmermeer heeft wel richtlijnen, maar communiceert die niet actief naar buiten én binnen. En hoe zit het met de gemeente Nijmegen, de aanleiding voor deze blog? Op hun website is niets te vinden en ook op mijn e-mail van 7 augustus met vragen hierover heb ik tot op heden nog geen reactie mogen ontvangen.

Mijn conclusie is dat er over het algemeen in bijna iedere overheidsorganisatie wel een bepaalde vorm van huisstijlregulering is en dat is m.i. ook noodzakelijk om een ratjetoe aan persoonlijke smaken van die miljoen ambtenaren in goede banen te leiden en het voor de burgers eenduidiger te maken met wie ze te maken hebben. Wat nog aanzienlijk verbeterd kan worden is het onder de aandacht brengen en houden van die richtlijnen bij iedere medewerker. Als ik naar mijn werkgever en mezelf kijk, dan zie ik dat ook daar nog winst te behalen is. Ook ik moest goed zoeken op ons intranet om onze richtlijnen te vinden. En wat bleek? Ook ik hou me er niet aan, want voor mijn e-mails gebruik ik Calibri met lettergrootte 11. Die zal ik dus maar eens even rap aan gaan passen.
Ook de onderlinge samenhang tussen de verschillende overheidslagen zou beter geregeld kunnen worden. Een burger maakt immers vaak geen onderscheid tussen een gemeente, provincie of bijvoorbeeld de Belastingdienst. Voor hem of haar is dat dé overheid en zijn wij allemaal ambtenaren. Misschien moeten we de Hermandad maar eens uit gaan breiden met een afdeling die de huisstijl bewaakt. De Nationale Huisstijlpolitie staat best goed eigenlijk, zeker met hoofdletters. Of zou dat niet mogen?

Post a Comment