Positief kritisch over ambtenaren

Waarom wij gehandicapten pesten

april 17th, 2015 Posted in Nieuws, Opinie | No Comments »

WendyIk heb van de week met samengeknepen billen de verwikkelingen rond Wendy gevolgd. Het is natuurlijk heel gemakkelijk om negatief te oordelen over onze collega in Zwijndrecht. En dat oordelen dat deden velen dan ook met met volle overgave, tot in Den Haag aan toe. Hoe kon deze ambtenaar immers de meervoudig gehandicapte goedlachse Wendy dwingen niet te lachen? Wat een bruut! Ontslaan die ambtenaar!

Nieuwsgierig was ik vooral naar de motieven van onze collega. Ik ga uit van het goede in de mens en daarom geloof ik er niets van dat we hier te maken hebben met een collega die moedwillig iemand als Wendy dwars wil zitten. Maar waarom sloot hij zich dan af van de leefwereld, de interactie met Wendy en verschool hij zich achter het protocol, de systeemwereld? Had hij wellicht slechte ervaringen met het afwijken van de systeemwereld? Was hij toen op zijn vingers getikt door een leidinggevende? Of heeft hij te veel werk op z’n bordje waardoor hij makkelijker ‘Nee’ zegt tegen ‘ingewikkelde’ vragen?

Niets hierover in al die aandacht. Wel de mededeling dat het protocol ook voor dit soort gevallen een oplossing heeft. Onze collega had slechts een vinkje hoeven te zetten bij het hokje ‘wegens medische redenen’ of om ‘fysieke redenen’. Logisch. Met dat vinkje zetten lossen we misschien deze casus op, maar eigenlijk schakelen we daarmee ons eigen beoordelingsvermogen uit. Dat kan nooit de bedoeling zijn.

Vanwege alle negatieve media-aandacht en na tussenkomst van de Burgemeester zijn ze in Zwijndrecht om en heeft Wendy alsnog een paspoort gekregen mét lachende foto. Ik hoop echt dat deze kwestie daar niet tot een (ver)oordeel geleid heeft, maar dat er open en explorerende gesprekken zijn gevoerd met de bewuste ambtenaar, zijn collega’s en leidinggevende over de cultuur, normen en waarden en de werkdruk op de afdeling. Daarmee wordt m.i. meer bereikt dan met de wijzende vinger.

 

Zaakgericht werken bij de overheid

april 10th, 2015 Posted in @ the office | No Comments »

Zaakgericht werken in overheidsland is hot. Het is een manier van werken, waarbij niet meer de afdeling – en de taak daarvan – centraal staat, maar de zaak ofwel de klantvraag. Het dienstverleningsproces is daarbij leidend. Zaakgericht werken draagt bij aan de verbetering van de bedrijfsvoering en dienstverlening van de overheid en zorgt voor een betere informatievoorziening.

Dertien Design heeft in opdracht van Civil Service de mooie explanimation hieronder gemaakt over zaakgericht werken bij de overheid. Mocht je meer willen weten over zaakgericht werken, dan kun je er dit uitgebreide document van Corné Dekker op naslaan. Computable heeft zaakgericht werken kernachtig samengevat in tien geboden. Mocht dat niet voldoende zijn, dan kun je ook nog naar dit congres over zaakgericht werken bij de overheid op 22 september.

 

 

 

Ambtenaren en de dood, niet altijd een goede combinatie

april 8th, 2015 Posted in Nieuws | No Comments »

begraafplaats_rechtenvrijSoms, heel soms maken wij ambtenaren ontzettend stomme fouten. Daar kunnen onze collega’s uit Den Haag over meepraten. Gelukkig kon deze fout nog hersteld worden en werd deze Scheveninger administratief gereanimeerd.

Soms zit de administratieve organisatie ons echter goed dwars en kunnen we landgenoten juist niet doodverklaren, ook al zijn ze hier al lang begraven of gecremeerd. Dit probleem lijkt echter makkelijk op te lossen.

Soms raken we zelf verstrikt in onze administratieve organisatie. Deze (Japanse) collega nam een loopje met de dood en werd daarom net voor zijn pensionering de laan uitgestuurd.

En kende je die mop al over wat er op de grafsteen van een ambtenaar staat?

Discriminatie? De overheid lost het wel voor u op.

april 1st, 2015 Posted in Nieuws, Opinie | No Comments »

discriminatieTwee weken geleden deed Rutte in een interview in de Metro de volgende uitspraak:

“Een van de dingen die ik leer, is hoe ingrijpend discriminatie is. Dat het in Nederland nog veel voorkomt en het echt uitmaakt of je Mohammed of Jan heet als je solliciteert. Ik heb daar over nagedacht en ben tot de conclusie gekomen dat ik dit niet kan oplossen. De paradox is dat de oplossing bij Mohammed ligt. Ik kan tegen Nederland zeggen: ‘discrimineer a.u.b. niet, beoordeel iemand op karakter en kennis.’ Maar als het wel gebeurt, heeft Mohammed de keus: afhaken wegens belediging of doorgaan.            Nieuwkomers hebben zich altijd moeten aanpassen en altijd te maken gehad met vooroordelen en discriminatie. Je moet je invechten.”

Rutte’s uitspraak werd al snel veroordeeld, maar kreeg ook bijval. Beide reacties kunnen gezien worden als een botsing tussen diegenen die geloven in de maakbaarheid van de samenleving (door de overheid) en de aanhangers van de maakbaarheid van het individu.

Vandaag maakte Lodewijk Asscher duidelijk tot welke stroming hij behoort. Maar hoe maakbaar is de samenleving nu eigenlijk? Hoe ver reikt onze verantwoordelijkheid als ambtenaren voor maatschappelijke vraagstukken als discriminatie? Hoe zit het met de verantwoordelijkheid van het individu, ouders en leraren? Het ‘u vraagt, wij draaien’ principe lijkt me in ieder geval niet de oplossing. Wel kan (en zal) ik als ambtenaar mijn invloed uitoefenen tegen discriminatie in mijn directe leefomgeving. Wat doe jij?

Hoe ver zou jij gaan?

maart 30th, 2015 Posted in Nieuws, Opinie | No Comments »

RechterPaul Kemperman is ambtenaar, althans dat was hij, totdat hij in 2008 strafontslag kreeg van de gemeente Zevenaar. Dat strafontslag was een gevolg van een rapport uit 2005 over het functioneren van het juridisch team van de afdeling Handhaving van de gemeente Zevenaar, waar Kemperman als bouw- en milieujurist deel van uitmaakte. Tot dat moment werkte Kemperman 30 jaar als jurist bij de gemeente.

Jaren van rechtszaken en veel, heel veel brieven volgden. In 2010 stelde de rechter hem al in het gelijk en veroordeelde de gemeente tot het weer in dienst nemen van Kemperman en het uitbetalen van het sinds 2007 ingehouden salaris. De strijd was toen echter nog lang niet gestreden en in de jaren die volgden probeerde Kemperman tevergeefs inzicht te krijgen in alle documenten en computerbestanden over zijn persoon. Daarnaast wilde hij zijn onkosten, voor bijvoorbeeld advocaten, vergoed krijgen door de gemeente.

De gemeente Zevenaar reageerde de afgelopen jaren nooit inhoudelijk in het openbaar over deze zaak. Logisch ook omdat het steeds onder de rechter was en het een (voormalige) werknemer betrof. Wel werden er regelmatig in de lokale politiek vragen gesteld aan het college van B&W om deze kwestie voor eens en altijd op te lossen. Kemperman zelf zocht juist wel steeds de openbaarheid op en hield daarnaast een blog bij. Read the rest of this entry »

Is ambtelijke eigenzinnigheid noodzakelijk voor vernieuwing?

maart 27th, 2015 Posted in Ambtelijk vakmanschap, Nieuws | No Comments »

ruimdenkersLeuk artikel vandaag op BinnenlandsBestuur.nl. Onze collega’s van de provincie Overijssel schreven een bijzondere prijsvraag uit om iets met de omvangrijke leegstand te doen in hun provincie en kregen als ‘bijvangst’ inzichten in hoe je hoofden en deuren kunt openen voor ongebruikelijke partijen en ideeën.

De prijsvraag werd niet op een klassieke manier aan de man gebracht bij de provinciale politiek, maar met ambtelijke eigenzinnigheid ingezet. Monique Esselbrugge en haar team tekenden het project op een whiteboard, staken er vijftigduizend euro in om een projectwebsite en social mediacampagne klaar te zetten en gaven toen gedeputeerde Bert Boerman een presentatie van 15 minuten. Dat was genoeg om hem er in te doen geloven en het bleek een succes.

Advies van Esselbrugge aan andere ambtenaren: ‘Bedenk niet eerst wat er allemaal fout kan gaan, maar durf het proces in te gaan en ontwikkel plannen organisch verder. Ruimdenken, ook in het ambtelijk apparaat. Ik houd een pleidooi voor excuses vragen aan de achterkant in plaats van toestemming aan de voorkant.’ Amen.

NK Veldloop Gemeenten 2015

maart 24th, 2015 Posted in Ambtenarenveldloop, Nieuws | 1 Comment »

logo_AVG_2015Wie zegt dat wij ambtenaren niet hard kunnen lopen heeft het mooi mis. Morgenochtend start namelijk de 28e NK Veldloop Gemeenten, een hardloopwedstrijd voor en door voornamelijk gemeenteambtenaren.

Dit jaar is de gemeente Utrecht gastheer en zij hebben drie prachtige routes uitgezet van 6.8 km, 10.2 km en 12.8 km. Het parcours is gelegen langs de Haarrijnseplas en voert door de historische kasteeltuinen van Kasteel de Haar bij Haarzuilens. Start en finish zijn in het Maximapark. Ruim 3.100 renners uit 250 organisaties, vooral gemeenten, doen mee met deze veldloop.

Vorig jaar werd de veldloop door en in de gemeente Helmond georganiseerd en deden er 3.200 ambtenaren mee. Winnaar van het overall klassement was de gemeente Den Haag. Begint het al te kriebelen? Dit jaar meedoen gaat helaas niet meer lukken, omdat de inschrijving gesloten is, maar op 23 maart 2016 kun je in herkansing in de gemeente Nissewaard.

Meer informatie over het evenement is te vinden op www.nkveldloopgemeenten.nl of volg @nkveldloop.

 

Is belastingontwijking diefstal?

maart 13th, 2015 Posted in Nieuws, Opinie | No Comments »

belastingdienst-scr1Terwijl u en ik de door onze collega’s van de Belastingdienst vooringevulde aangifte braaf invullen, in de hoop weinig te hoeven betalen, of zelfs geld teruggestort te krijgen, zijn er tal van Nederlandse bedrijven die dat veel gewiekster aanpakken.

In Zembla werd vanavond uitvoerig uit de doeken gedaan hoe diverse grote Nederlandse bedrijven als ASML, WE en HEMA vakkundig belasting ontduikenwijken en daar heel erg goed in zijn. De Nederlandse staat loopt hierdoor vele tientallen miljoenen, of zelfs miljarden, euro’s per jaar mis. Belasting ontwijken is het verlagen van de belastingdruk door belastingplichtigen, maar dan wel binnen de grenzen van de wet. Legaal dus, maar volgens deze oud-belastingambtenaar ‘Niet in de geest van de wet’ en daardoor onwenselijk.

Voordat we nu allemaal keihard ‘boe’ en ‘schande’ gaan roepen en onze collega’s van de Belastingdienst aansporen om hier paal en perk aan te stellen adviseer ik het blog van Robin Fransman eens te lezen. Hij stelt dat ‘Uiteindelijk alle belasting uit de portemonnee van burgers komt’. Hmmm, in dat geval vloeien de euro’s die ik dit jaar terug hoopte te krijgen van de Belastingdienst linea recta via dit soort bedrijven terug in de staatskas. Voor mij een weinig aantrekkelijk vooruitzicht, maar waarschijnlijk wel erg goed voor de werkgelegenheid bij de Belastingdienst.

Deze blog schreef ik afgelopen woensdag voor www.deambtenaar.nl

Knuffelprotocol is onzinnig

januari 19th, 2015 Posted in Nieuws, Opinie | No Comments »

teddyVorige week maakte de gemeente Hilversum bekend dat ze, op verzoek van het ministerie van Binnenlandse Zaken, werkt aan een plan voor de vele honderden knuffels die zijn achtergelaten voor de slachtoffers van de ramp met vlucht MH17. Dat plan kan dan als standaard nationaal protocol voor achtergelaten teddyberen gaan gelden.

Typisch Nederlands, we proberen het liefst ons alledaagse leven én de excessen te vatten in een systeemwereld van wetten, regels, protocollen en wat dies meer zij. Als iedereen zich nu maar braaf aan die regels houdt, dan gaat het in onze dagelijkse leven helemaal goed is daarbij dan de gedachte. Dat zal echter niet gebeuren omdat een mens geen standaardproduct is als een colablikje en te veel variabelen heeft om gevangen te kunnen worden in protocollen. Begrijp me niet verkeerd, er is niets mis met systeemwereld, sterker nog, die is zeker noodzakelijk, maar in dit soort gevallen is maatwerk de beste oplossing.

Zoals zo vaak stel ik mij eerst de vraag: waarom? Is er een noodzaak voor een protocol? Zijn er te veel rampen? Nee, rampen komen slechts sporadisch voor. Hebben we er dan met elkaar een rommeltje van gemaakt na Enschede, Volendam, Schiphol, Apeldoorn, of meer recent Haaksbergen? Dat denk ik niet. Over het algemeen zijn gemeenten, Schiphol, of andere organisaties op wiens eigendommen herdenkingsplekken spontaan ontstaan zijn heel zorgvuldig met het opruimen en archiveren er van. Dat doen ze m.i. vrijwel altijd in overleg met nabestaanden. Soms wordt het tijdelijk of definitief bewaard,  soms is het een selectie van rouwresidu en soms wordt alles wat niet organisch is bewaard. Vrijwel altijd wordt het ook eerst opgekalefaterd omdat een gemiddelde knuffelbeer, na weken in de buitenlucht te hebben gelegen, niet te harden is. Daar zijn zelfs speciale bedrijven voor.

Niet doen dus dat knuffelprotocol. Het ministerie moet niet het protocol decentraliseren, maar het gewoon helemaal aan (meestal) de gemeenten overlaten. Dat gaat nu prima in overleg met nabestaanden. Een protocol kan dat alleen maar verpesten. Je moet er toch niet aan denken dat straks één van mijn collega’s in discussie gaat met nabestaanden omdat die iets willen wat niet in het protocol past?

 

De beste ambtenaren van 2014 (bij onze zuiderburen)

januari 5th, 2015 Posted in @Weblieke, Gastblog, Opinie | 1 Comment »

borat-thumbs-upAfgelopen donderdag werd op dit weblog het overzicht van de foutste ambtenaren van het afgelopen jaar gepresenteerd (van Nederland, met één Vlaamse collega om te bewijzen dat het gras niet altijd groener is aan de overkant). Het is gezond om met een kritische blik te kijken of we wel goed bezig zijn. Ambtenaren hebben een slecht imago en dergelijke overzichtjes lijken te bevestigen dat dit niet onterecht is. Het klopt dat niet alle ambtenaren het zo nauw nemen met de integriteit en dat er regelrechte luilakken tussen zitten.

Zelf ben ik al 11 jaar ambtenaar en heb dit proefondervindelijk kunnen vaststellen. Voordien werkte ik ongeveer even lang in privé-ondernemingen en gek genoeg stelde ik daar identiek hetzelfde vast. Sommige werknemers lopen de kantjes er vanaf en een aantal werkgevers neemt het niet zo nauw met wettelijke en ethische normen. Net zoals je daarom niet alle ondernemers als fraudeurs moet bestempelen, moet je niet alle ambtenaren over dezelfde kam scheren.

2014 was integendeel een jaar waarin heel veel ambtenaren hard en efficiënt werkten en vaak uitzonderlijke prestaties neerzetten. Dat is niet alleen mijn mening maar ook die van Pierre Alain De Smedt, voormalig voorzitter van het VBO én juryvoorzitter van de eerste editie van de wedstrijd ‘Overheidsorganisatie van het jaar’. Hij was zwaar onder de indruk van de realisaties van de deelnemers en hun focus op efficiëntie. Kruispuntbank Sociale Zekerheid, VRT, eWBS, MIVB en Stad Genk gingen uiteindelijk lopen met de begeerde titel in de diverse categorieën. De ambtenaren van deze organisaties bewijzen elke dag opnieuw dat zij klantvriendelijkheid en efficiëntie centraal stellen.

Read the rest of this entry »